24 ap­rel, Pa­pa­nın fit­nə­si və Av­ro­pa­nın or­ta əsrlə­rə dö­nü­şü...

Bəs Xo­ca­lı, bəs "Ho­lo­kost"...

Əvvəli Top səhifəsində

Ey­ni bə­ya­na­tı ABŞ Döv­lət De­par­ta­men­ti­nin söz­çü­sü Ma­ri Harf da de­yib, bil­di­rib ki:" Os­man­lı İm­pe­ri­ya­sı­nın son dövrlə­rin­də 1,5 mil­yon er­mə­ni­nin öl­dü­rül­dü­yü­nü və ya ölü­mə gön­də­ril­di­yi­ni ta­ri­xi ger­çək ola­raq qə­bul edi­rik". Xü­su­si nü­ma­yən­də­nin BMT Baş ka­ti­bi Ban Ki Mu­nun adın­dan ver­di­yi bə­ya­nat da iki­baş­lı ol­maq­la er­mə­ni­lə­rin mə­na­fe­yi­nə tam uy­ğun­lu­ğu ilə se­çi­lir:"Ban Ki Mun Os­man­lı İm­pe­ri­ya­sın­da er­mə­ni­lə­rin sı­xış­dı­rıl­ma­sı­nı dəh­şət­li ci­na­yət sa­yır". Diq­qət­lə fi­kir ve­rin, söh­bət bir ne­çə nə­fər yox, 1,5 mil­yon er­mə­ni­dən get­di­yi ki­mi dün­ya ic­ti­mai fik­ri­nə otur­du­lur. De­mək, bu gün də ol­ma­sa, sa­bah ABŞ-ın mü­əy­yən struk­tur­la­rı ha­di­sə­yə "ge­no­sid" adı qo­ya­caq və bu­na zə­min bu gün məq­səd­li şə­kil­də ha­zır­la­nır. Əks hal­da bu "1,5 mil­yon er­mə­ni" rə­qə­mi ni­yə xü­su­si ola­raq qa­bar­dı­lır? İn­di mə­sə­lə­nin o bi­ri tə­rə­fi­nə ba­xaq ki, bu 1,5 mil­yon rə­qə­mi ABŞ dip­lo­mat­la­rı­nın ba­şı­na ne­cə və nə za­man ye­ri­di­lib? 1915-ci il­də Os­man­lı İm­pe­ri­ya­sın­da 1,5 mil­yon er­mə­ni ne­cə ya­şa­ya bi­lər­di? Əgər bu qə­dər er­mə­ni öl­dü­rül­dü­sə, sağ qa­lan­lar heç ol­ma­sa bir mil­yo­na ya­xın ol­ma­lı idi. Be­lə­də hə­min dövrdə Os­man­lı­da 2,5 mil­yon er­mə­ni­nin ya­şa­dı­ğı­nı id­dia et­mək ab­surddur. Hət­ta dün­ya­nın bü­tün dəl­mə-de­şik­lə­rin­dən er­mə­ni­lə­ri so­vet Er­mə­nis­ta­nı­na top­la­ma­ğa ça­lı­şan SSRİ rəh­bər­li­yi er­mə­ni­lə­rin sa­yı­nı 3 mil­yo­na çat­dı­ra bil­mə­di­sə, Os­man­lı döv­lə­tin­də 2,5 mil­yon er­mə­ni­nin ya­şa­ma­sı nə qə­dər re­al mü­la­hi­zə­dir? Ötən yüz il­də er­mə­ni­lər Tür­ki­yə Cum­hu­riy­yə­tin­də hər cür tə­mi­nat al­tı­na alın­dıq­la­rı, ağ gü­nə çıx­dıq­la­rı, hət­ta döv­lət və­zi­fə­lə­ri al­dıq­la­rı hal­da say­la­rı ni­yə bu həd­də çat­ma­yıb? De­mə­li, Os­man­lı döv­rün­də nə­in­ki 1,5 mil­yon er­mə­ni­nin öl­dü­rül­dü­yü, hət­ta bu qə­dər er­mə­ni­nin möv­cud­lu­ğu ağ ya­lan­dır. Söz yox ki, bu cür iki­baş­lı bə­ya­nat ve­rən­lər bu­nun­la sa­bah soy­qı­rım ifa­də­si­ni açıq mətnlə iş­lət­mək üçün sa­də­cə zə­min ha­zır­la­yır­lar.

Ata­türk de­miş­di, Hey­dər Əli­yev de­di, İl­ham Əli­yev ta­mam­la­dı...

Faktdır ki, bir vaxtlar sax­ta ge­no­si­di əsas­lan­dır­maq üçün "ye­rin-gö­yün də­rin qat­la­rın­dan" ta­pıb qu­raş­dır­dıq­la­rı uy­dur­ma faktla­rı dün­ya si­ya­sət­çi­lə­ri­nin və alim­lə­ri­nin ba­şı­na nis­bə­tən asan­lıq­la yer­ləş­di­rə bi­lən er­mə­ni­lər son iyir­mi il­də möh­kəm çə­tin­li­yə dü­şüb­lər. Dün­ya­nı az­dır­maq tak­ti­ka­sı da­şa di­rə­nib. Çün­ki düz bir əsrdən çox müd­dət­də öz if­rat ya­lan­la­rı­nın hey­rət­lən­dir­mə gü­cü ilə çox baş­la­rı tov­la­dıq­la­rı dövrdə qar­şı­la­rın­da tək Tür­ki­yə Cum­hu­riy­yə­ti var idi. Qa­lan Türkdil­li top­lum­lar "qır­mı­zı so­vet sis­te­mi­nin" için­də sə­si­çıx­maz bir du­ru­ma sa­lın­dıq­la­rı üçün rəh­mət­lik Ata­türk tən­ha­lıq­dan do­ğan Türk ye­nil­məz­li­yi­nin ən sər­rast ifa­də­si­ni mil­yon­lar­la Türk gən­ci­nin ba­şı­na, ru­hu­na, mə­nə­viy­ya­tı­na, dü­şün­cə­si­nə otur­da bil­di - "Tür­kün türkdən baş­qa dos­tu yox­dur". Bax bu şu­ar qar­daş öl­kə­ni ca­han sa­vaş­la­rın­dan, sol­çu qüv­və­lə­rin öl­kə bo­yu yay­dı­ğı sax­ta bə­ra­bər­lik xül­ya­la­rı­nın zə­hə­rin­dən, PKK ter­ro­ru­nun qan­lı səh­nə­lə­rin­dən ke­çi­rə­rək bu­gün­kü qüd­rət­li du­ru­ma gə­ti­rə bil­di. Həm də in­di Tür­ki­yə bü­tün ca­han bo­yu hət­ta ən mə­nə­viy­yat­sız və ən ci­na­yət­kar üsul­lar­la iş­lə­yən "er­mə­ni ma­şı­nı" ilə mü­ba­ri­zə­də tək de­yil. Onun Azər­bay­can ki­mi qar­da­şı və müt­tə­fi­qi ar­tıq mey­da­na atı­lıb. Bö­yük Ata­tür­kün za­ma­nın­da və da­ha son­ra­lar dün­ya­nı hey­rə­tə sal­mış nə­ti­cə­lə­ri olan "tür­kün türkdən baş­qa dos­tu yox­dur" şü­a­rı da tək qal­ma­dı. Hey­dər Əli­ye­vin "bir mil­lət - iki döv­lət" te­zi­si Ata­tür­kün ide­o­lo­gi­ya­sı­nı "qu­şun ikin­ci qa­na­dı" ki­mi ta­mam­la­dı. Bun­dan son­ra da pro­ses ye­rin­də dur­ma­dı. İl­ham Əli­ye­vin "bir mil­lə­tin iki di­as­po­ru ol­maz" bə­ya­na­tı, mü­ba­li­ğə­siz de­sək, "hər iki qa­na­dı saz­lan­mış qu­şun re­ak­tiv güc mən­bə­yi­nə" çev­ril­di. Ra­zı­la­şaq ki, Tür­ki­yə­nin tək qal­dı­ğı dö­nəm­lər­də sax­ta ge­no­sid sa­yıq­la­ma­la­rı­nı sa­ğa-so­la ra­hat­lıq­la fır­la­dan er­mə­ni­lər İl­ham Əli­ye­vin "Tür­ki­yə­nin nü­ma­yən­də­si bu­ra­da yox­du, an­caq mən bur­da­yam" ki­mi vü­qar­lı və qar­daş­lıq bor­cu­na sa­diq bə­ya­na­tın­dan son­ra öz­lə­ri­ni da­ha əv­vəl­ki ki­mi ra­hat və "xə­si­lə düş­müş toy toğ­lu­su" ki­mi hiss edə bil­məz­lər. Bu gün ar­tıq uy­dur­ma er­mə­ni ge­no­si­di­ni ta­nı­yan dün­ya par­la­mentlə­ri­nin sa­yı­nın ar­tım sü­rə­ti xey­li ya­va­şı­yıb, ək­si­nə, Xo­ca­lı­nı ta­nı­yan par­la­mentlə­rin sa­yı sü­rət­lə artmaq­da­dır. Er­mə­ni lob­bi­si­nin rüs­vay­çı tə­sir da­i­rə­si­nə düş­müş bə­zi dün­ya pre­zi­dentlə­ri, döv­lət xa­dim­lə­ri əv­vəl­lər uy­dur­ma ge­no­sid olay­la­rı ba­rə­də mü­la­hi­zə­lə­ri öz seç­ki plat­for­ma­la­rı­na da­ha say­maz­ya­na və mə­su­liy­yət­siz şə­kil­də da­xil edir­di­lər. İn­di on­lar da də­yi­şib, da­ha eh­ti­yat­lı ifa­də­lər seç­mə­yə ça­lı­şır, "er­mə­ni ge­no­si­di" sö­zü­nü iş­lət­mək­dən çə­ki­nir, da­ha yum­şaq ifa­də ilə pro­se­si sa­də­cə yo­la ve­rir­lər. Oba­ma da, Sar­ko­zi­də be­lə ol­du, son­ra­kı­lar da be­lə ola­caq. Çün­ki qar­şı­la­rın­da dün­ya­nın ar­tıq iq­ti­sa­di güc və ener­ji oyun­çu­la­rı­na çev­ril­miş Azər­bay­ca­nı və Tür­ki­yə­ni gö­rür­lər, gör­mə­yə məc­bur­dur­lar, baş­qa­la­rın­dan fərqli ola­raq, de­mok­ra­ti­ya oyu­nu ilə bu öl­kə­lə­ri içə­ri­dən qa­rış­dı­ra bil­mir­lər.

Pul er­mə­ni lob­bi­sin­dən, fit­nə Pa­pa­dan gəl­di

Azər­bay­can­la Tür­ki­yə­nin qar­daş­lı­ğı güc­lən­dik­cə Qər­bin bir sı­ra da­i­rə­lə­ri­nin uy­dur­ma er­mə­ni ge­no­si­di­ni bir cə­za çu­bu­ğu ki­mi əl­də sax­la­maq tak­ti­ka­sı ya­vaş-ya­vaş zə­if­lə­yə­cək, 1915-ci il ba­rə­də da­nı­şan­da "fa­ci­ə­li ha­di­sə­lər", "in­san­lı­ğın fə­la­kə­ti" ki­mi ifa­də­lər­dən o ya­na ke­çə bil­mə­yə­cək­lər. İn­di XI - XII əsrlər de­yil ki, Ro­ma pa­pa­la­rı­nın, gö­zəl Fi­lipp, As­lan ürək­li Ri­çard, Bar­ba­ros­sa­nın bir­gə hökmlə­ri­lə sə­lib­çi qo­şun dü­zəl­də­rək ki­çik Asi­ya­nın, Ana­do­lu­nun bu ba­şın­dan gi­rib o ba­şın­dan çıx­sın­lar. Hə­min dövrlə­rin qa­ni­çən sə­lib­çi döv­lət­lə­ri ki­mi Ana­do­lu­nun Türk-oğuz-səl­cuq tay­fa­la­rı­nın "gü­nü­nü göy əs­ki­yə bü­kə" də bil­məz­lər. Keç­di o döv­ran­lar...

Əs­lin­də mü­a­sir Tür­ki­yə­nin döv­lət si­ya­sə­ti­nin özü də bə­yan edir, giz­lət­mir ki, 1915-ci il­də hə­qi­qə­tən bə­şə­riy­yə­tin, Os­man­lı tə­bə­ə­lə­ri­nin dəh­şət­li in­san­lıq fa­ci­ə­si ya­şa­nıb - han­sı­sa mil­lə­tin yox, məhz Os­man­lı tə­bə­ə­lə­ri­nin fa­ci­ə­si... Önldü­rü­lən, şi­kəst, ta­lan edi­lən min­lər­lə Os­man­lı tə­bə­ə­si­nin için­də isə türk də, kürd də, yə­hu­di də, laz da, er­mə­ni də var idi. Bəl­li dün­ya döv­lət­lə­ri­nin Tür­ki­yə­nin için­də hə­rə­kə­tə gə­tir­di­yi "qa­ni­çən ma­şın" tək er­mə­ni­lə­rə qar­şı çev­ril­mə­miş­di, mil­li mən­su­biy­yə­tə gö­rə heç bir fərq qoy­ma­dan qar­şı­sın­da olan hər kə­si bi­çib ke­çir­di. Bu mə­lum ta­ri­xi hə­qi­qət­lə­rin qar­şı­sın­da ne­cə de­mək olar ki, hə­dəf ki­mi tək və yal­nız er­mə­ni­lər se­çil­miş­di? Qar­şı­sın­da­kı­nı mil­li kim­li­yi­nə gö­rə hə­dəf seç­mək isə tür­kə de­yil, er­mə­ni­yə xas xis­lət­dir. Dün­ya bo­yu "Türk dip­lo­ma­tı ovu"nun on­lar­la qur­ba­nı hə­lə də yad­daş­lar­da­dı. Türklər bu if­rat mil­lət­çi ter­ror­la­rın bi­ri­nə də ana­lo­ji üsul­la ca­vab ver­mə­di­lər. Ey­ni vaxtda bir türk dip­lo­ma­tı er­mə­ni­lər tə­rə­fin­dən qət­lə ye­ti­ri­lir, han­sı­sa öl­kə­nin par­la­men­ti, ya da par­la­ment ko­mi­tə­si uy­dur­ma ge­no­si­di ta­nı­yan qə­rar ve­rir­di. Ta­rix gös­tər­di ki, bu əda­lət­siz və iki­li stan­dart si­ya­sə­tin zi­ya­nı tək­cə biz Türk dün­ya­sı­na dəy­mir, bəl­kə də ən az zi­ya­nı biz çə­kir­dik. Hər əda­lət­siz­lik ak­tı ilə Qər­bin mas­ka­sı yır­tıl­dıq­ca bir ovuc er­mə­ni­nin ya­lan id­di­a­la­rı­na gi­rov düş­mə­yin "ləz­zə­ti­ni öz­lə­ri də da­dır­dı­lar".Ye­nə dad­dı­lar. Av­ro­pa Par­la­men­ti­nin "Pa­pa fit­nə­si­nə" uy­muş bir yı­ğın de­pu­ta­tı rüş­vət, bəx­şiş, hə­diy­yə mü­qa­bi­lin­də qə­rar çı­xar­dı­lar. Pul er­mə­ni lob­bi­sin­dən, fit­nə Pa­pa­dan gəl­di. Bu de­pu­tat­lar mən­bə­yi çirkli pul­lar­dan və or­ta əsrlər­də­ki ki­mi Ro­ma Pa­pa­sın­dan ası­lı ol­duq­la­rı­nı bir da­ha gös­tər­di­lər. Əs­lin­də öz­lə­ri­ni rüs­vay et­di­lər. Bu gün İrə­van­da­kı sax­ta ge­no­sid abi­də­si­nin önün­də enən baş­lar Qərbdə­ki əda­lət­siz­li­yin, şə­rəf və lə­ya­qə­tin iti­ril­mə­si­nin nü­ma­yi­şin­dən baş­qa bir şey de­yil. Çün­ki əda­lət­li ol­say­dı, o baş­la­rın sa­hib­lə­ri ya­lan­çı abi­də­nin önü­nə get­məz, şə­rə­fi ol­say­dı, o baş­lar əyil­məz­di...

Nə yax­şı ki, Azər­bay­can və Tür­ki­yə­nin bir­gə qar­daş­lıq səy­lə­ri ilə dün­ya ic­ti­mai fik­rin­də 24 ap­rel ta­ri­xi­nin do­ğur­du­ğu as­so­si­a­si­ya­nın va­hid­li­yi itib, tə­səv­vür iki­lə­şib. Əv­vəl­lər 24 ap­rel de­yən­də, ümu­miy­yət­lə mət­ləb­dən xə­bər­siz­lər is­tis­na ol­maq­la, yer­də qa­lan­la­rın ba­şı­na, is­tər-is­tə­məz, er­mə­ni­lər­lə bağ­lı han­sı­sa su­al­lar gə­lir­di. An­caq 24 ap­re­lin uy­dur­ma er­mə­ni soy­qı­rı­mı­na işa­rə ol­du­ğu­na şüb­hə edən­lər, onu in­kar edən­lər in­di dün­ya miq­ya­sın­da ki­fa­yət qə­dər­dir. Üs­tə­lik, Azər­ba­can Pre­zi­den­ti İl­ham Əli­ye­vin və Tür­ki­yə Pre­zi­den­ti Rə­cəb Tay­yib Ər­do­ğa­nındü­şün­dük­lə­ri ger­çək yü­zil­lik təq­di­mat­la­rı 24 ap­re­lin yal­nız er­mə­ni məz­mun­lu as­so­si­a­si­ya do­ğur­ma­sı­na kəs­kin zər­bə ol­du. Hə­min ta­rix­də Ça­naq­qa­la­da 200 min türk-azə­ri əs­gə­ri­nin şə­hid­li­yi ba­ha­sı­na əl­də olun­muş ta­ri­xi qə­lə­bə­nin əsl dol­ğun, məz­mun­lu yü­zil­li­yi qeyd olu­na­caq. Be­lə­lik­lə, 2015-ci ilin 24 ap­re­li dün­ya ta­ri­xin­də iki fərqli məz­mun­lu "yü­zil­lik ide­o­lo­gi­ya"nın mü­ba­ri­zə ta­ri­xi­nin baş­lan­ğı­cı ola bi­lər - əsl Ça­naq­qa­la, ya uy­dur­ma er­mə­ni soy­qı­rı­mı...

Ye­ni ta­rix baş­la­yır...

Ay­dın Qu­li­yev "Ba­kı-Xə­bər" qə­ze­ti­nin baş re­dak­to­ru