Azərbaycanın regional siyasətinin region dövlətləri ilə münasibətlərə təsirləri

Azərbaycanın regional siyasətinin region dövlətləri ilə münasibətlərə təsirləri

Azərbaycanın regional siyasəti və onun region dövlətləri ilə münasibətlərə təsiri, əsasən, ölkənin geostrateji mövqeyi, enerji resursları və xarici siyasəti ilə formalaşır. Bu siyasət Cənubi Qafqazda təhlükəsizlik, enerji və iqtisadi əməkdaşlıq mövzularında mühüm rol oynayır və region dövlətləri ilə müxtəlif sahələrdə əlaqələri dərinləşdirir.

1. Enerji siyasəti:
Azərbaycanın enerji resursları – neft və qaz – region dövlətləri ilə əməkdaşlıqda əhəmiyyətli rol oynayır. Xüsusilə Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) və Cənub Qaz Dəhlizi kimi layihələr Azərbaycanı enerji təminatçısı kimi regionda və Avropada önəmli mövqeyə çıxarır. Bu, Gürcüstan və Türkiyə ilə sıx əlaqələrin inkişafına səbəb olmuşdur. Azərbaycanın enerji siyasəti, həmçinin Rusiya və İran ilə də münasibətləri formalaşdıran əsas amillərdən biridir.

2. Təhlükəsizlik və siyasi münasibətlər:
Ermənistanla uzun müddət davam edən Qarabağ münaqişəsi və onun həlli Azərbaycanın regiondakı təhlükəsizlik siyasətinə ciddi təsir göstərmişdir. Müharibənin sona çatması və Azərbaycan ərazilərinin geri alınması regionda güc balansını dəyişdirmiş və yeni reallıqlar yaratmışdır. Türkiyə ilə strateji müttəfiqlik və Rusiya ilə balanslaşdırılmış siyasət bu çərçivədə böyük əhəmiyyət daşıyır.

3. İqtisadi əməkdaşlıq və regional inteqrasiya:
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya və Qafqaz ölkələri ilə iqtisadi əməkdaşlığı ticarət, nəqliyyat və logistika sahələrində önəmlidir. Azərbaycanın iştirakı ilə həyata keçirilən "Bir Kəmər, Bir Yol” layihəsi regionun nəqliyyat və ticarət infrastrukturunun inkişafına dəstək verir. Bu, ölkənin Çin, Qazaxıstan və Türkmənistan kimi dövlətlərlə münasibətlərini gücləndirir.

4. Diplomatik balans və siyasət:
Azərbaycanın xarici siyasəti balanslaşdırılmış və çoxsahəli  yollara əsaslanır. Bakı həm Qərblə (ABŞ və Avropa İttifaqı), həm də Rusiya, İran və Türkiyə kimi qonşu dövlətlərlə əməkdaşlığı inkişaf etdirir. Bu, ölkənin regional mövqeyini gücləndirir və müstəqilliyini qorumağa kömək edir.

ölkə neytral və müstəqil mövqeyini qorumağa çalışır. Azərbaycanın hərbi ittifaqlara qoşulmaması və beynəlxalq əməkdaşlıq çərçivələrində (NATO ilə tərəfdaşlıq kimi) daha çox ciddi yanaşması bu siyasətin nümunəsidir. Bu yanaşma Azərbaycanın təhlükəsizliyini təmin etməyə və regional güclərin təzyiqlərini ən aşağı səviyyəyə endirməyə kömək edir.

Azərbaycan özünü regionda iqtisadi və nəqliyyat layihələrinin mərkəzlərindən biri kimi təqdim etməyə çalışır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Cənub-Qərb nəqliyyat dəhlizi və TAP qaz kəməri kimi layihələr Azərbaycanı Şərq-Qərb və Şimal-Cənub xətti üzərində vacib transit ölkəsi edir. Bu layihələr təkcə Azərbaycanın regional təsirini gücləndirmir, həm də qonşu ölkələrlə, xüsusilə də Türkiyə, Gürcüstan və İranla iqtisadi əməkdaşlığını artırır.

Azərbaycanın regional siyasətində Ermənistanla münasibətlərdə əsas diqqət Qarabağ münaqişəsi olmuşdur. Lakin son illərdə, xüsusən də Zəngəzur dəhlizi məsələsi üzərində danışıqlar nəticəsində Azərbaycan Cənubi Qafqaz ölkələrinin öz aralarında daha çox əməkdaşlıq edə biləcəyinə dair bilinməyən fikir ifadə edir. Bununla yanaşı, İranla əməkdaşlıq planlarının inkişafı da vacib rol oynayır.


Nəhayət, Azərbaycanın Türkdilli Dövlətlər Təşkilatında fəal iştirakı və Türk dünyası ilə əməkdaşlığı onun regional siyasətinin mühüm tərkib hissəsidir. Bu, təkcə siyasi deyil, həm də mədəni və iqtisadi əlaqələri gücləndirir, Azərbaycanın həm Qafqazda, həm də Orta Asiyada mövqeyini daha da möhkəmləndirir.


Nəticə olaraq,bunları nəzərə alsaq,Azərbaycanın bu çoxsahəli regional siyasəti, qonşu ölkələrlə münasibətlərini iqtisadi, siyasi və təhlükəsizlik maraqları üzərində formalaşdıraraq onun regional və qlobal təsir gücünü artırmağa xidmət edir.    

Aysel Bağırzadə

Miq.Az



İSTİFADƏ QAYDALARI

Müəllif hüquqları qorunur.
Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir.
Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.

BİZİMLƏ ƏLAQƏ

Tel: +994 55 875 56 58
[email protected]

www.miq.az