İctimaiyyətimizi, ziyalılarımızı narahat edən bir məsələ ilə əlaqədar Sizə müraciət edirik. Azərbaycan dili xalqımızın mənəvi sərvəti, dünya azərbaycanlılarının həmrəyliyinin sarsılmaz təməli, dövlətimizin müstəqilliyinin başlıca rəmzlərindən biridir. Azərbaycan Respublikası öz müstəqilliyinin bərpasına nail olduqdan sonra Azərbaycan dili xalqımızın ictimai-siyasi, sosial-iqtisadi və elmi-mədəni həyatında dövlətin rəsmi dili kimi müstəsna əhəmiyyət kəsb etməyə başlayıb. Azərbaycan prezidentinin "Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” 18 iyun 2001-ci il tarixli və "Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun tətbiq edilməsi barədə” 2 yanvar 2003-cü il tarixli fərmanları ilə ədəbi dilimizin fəaliyyət meydanı daha da genişləndirilib, dil mədəniyyətimiz qarşısında yeni üfüqlər açılıb. Buna baxmayaraq, mükəmməlliyi, zənginliyi ilə seçilən ana dilimizin öz yurdunda hörmətsizliyə məruz qaldığını artıq görməmək olmur.

Ötən il yaradılmış "Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinqi Mərkəzi” İctimai Birliyi Bakının mərkəzi prospekt və küçələrində bir neçə monitorinq keçirib. Təkcə Rəsulzadə küçəsində aparılan monitorinq zamanı məlum olub ki, ərazidəki 42 ticarət və xidmət obyektindən 40-da (!) Azərbaycan dilindən istifadə edilməyib. Çox təəssüf ki, Rəsulzadə küçəsi istisna deyil və aparılmış monitorinqlər digər ərazilərdə də utandırıcı vəziyyətin olduğunu təsdiqləyir. Belə ki, Cavid prospekti, Nizami küçəsi, Azərbaycan prospekti, Əziz Əliyev küçəsi və s. ərazilərdə reklam və lövhələrin 70-90 faizində dövlət dilindən istifadə edilməyib.

Azərbaycan Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili olması təsbit edilib (maddə 21). Bu, o deməkdir ki, istər dövlət, hökumət strukturları, istərsə də özəl sektor subyektləri vətəndaşlarla ünsiyyəti bu dildə qurmaldır. Ticarət və xidmət obyektləri vətəndaşlara xidmət edir, həmin obyektlərin üzərindəki yazı vətəndaşlarla ünsiyyət üçündür və bu ünsiyyət dövlət dilində olmalıdır.

Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi ölkənin siyasi, ictimai, iqtisadi (ticarət və digər xidmətlər iqtisadi fəaliyyət sahəsidir), elmi və mədəni həyatının bütün sahələrində işlədilməsi qanunun tələbidir ("Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” Qanununun 1.2. maddəsi)

Yenə həmin Qanunda (maddə 17) dövlət dilinin dövlət hakimiyyəti və yerli özünüidarəetmə orqanlarının, hüquqi şəxslərin, onların nümayəndəliklərinin və filiallarının...” adında işlədilməsi tələb edilir. Eləcə də qanunda qeyd edilir ki. "göstərilən təsisatların adını əks etdirən lövhələr... dövlət dilində tərtib olunur”.

Yenə həmin Qanuna görə, "... bu dilin işlənməsinə müqavimət göstərmək, onun tarixən müəyyənləşmiş hüquqlarını məhdudlaşdırmağa cəhd etmək qadağandır” (maddə 18.1.).

"Azərbaycan Respublikasında dövlət dili haqqında” AR qanununa (maddə 7.1.) əsasən, "Azərbaycan Respublikası ərazisində bütün xidmət sahələrində, reklam və elanlarda dövlət dili işlənilir. Əcnəbilərə xidmət göstərilməsi ilə bağlı müvafiq xidmət sahələrində dövlət dili ilə yanaşı, digər dillər də tətbiq oluna bilər. Zəruri hallarda elanlarda (lövhələrdə, tablolarda, plakatlarda və s.) dövlət dili ilə yanaşı, digər dillərdən də istifadə oluna bilər. Lakin onların tutduğu sahə Azərbaycan dilindəki qarşılığının tutduğu sahədən böyük olmamalı və Azərbaycan dilindəki yazıdan sonra gəlməlidir”.

Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasının müddəalarına, "Dövlət dili haqqında” Qanuna,  Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanlarına etina edilməməsi, Bakının, eləcə də artıq digər şəhərlərimizin millilik elementlərinin get-gedə yoxa çıxması, ayrı-ayrı şirkətlərin öz biznes maraqlarını önə çəkib Azərbaycan xalqının milli-mənəvi dəyərlərindən biri, bəlkə də, birincisi olan dilimizi sıxışdırması heç cür qəbul edilə bilməz. Dil dövlətçiliyin mühüm atributlarından biri, mədəniyyətin mövcudluğunun şərti, onun yaşamasının spesifik üsulu, mədəni kodların formalaşması faktoru, eyni zamanda, təfəkkürün formalaşmasında və strukturlaşmasında mühüm rol oynayan bir təzahürdür. Bakının küçələrində müşahidə edilən dil mənzərəsi qeyd-şərtsiz mədəni-linqvistik ekspansiyadır və əsas məqsəd xalqın öz dövləti ilə identikləşmə mexanizmlərini zəiflətməkdir.

Yuxarıda sadalananlar həm də dövlətimizin rəsmi azərbaycançılıq ideologiyası ilə daban-dabana ziddir. Sanki bu təhdid nəzərə alınaraq hələ 18 iyun 2001-ci ildə "Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Azərbaycan Respublikası Prezidentinin fərmanında qeyd edilirdi: "Şəhər və qəsəbələrimizin görkəminə xələl gətirən əcnəbi dilli lövhələr gənc nəslin Azərbaycançılıq ruhunda tərbiyəsinə mənfi psixoloji təsir göstərir”.

Bundan əvvəl eyni mövzuda Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədri, Dövlət Dil Komissiyasının sədr müavini Anar Rzayevə, Bakı Şəhər İcra Hakimiyyətinin başçısı cənab Eldar Əzizova, Prezident Administrasiyasının humanitar siyasət məsələləri şöbəsinin müdiri Fərəh xanım Əliyevaya edilən müraciətlərimiz bir nəticə verməyib. Ən yaxşı halda məktubumuz Azərbaycan Respublikasının Dövlət Reklam Agentliyinə göndərilib. Aradan keçən bir ilə yaxın müddətdə müşahidələrimiz belə bir qənaət yaradıb ki, bu qurum deyilən problemi həll etmək iqtidarında və ya marağında deyil. 

Deyilənləri nəzərə alaraq, dövlətinə, xalqına, onun dəyərlərinə bağlı bir şəxs kimi səlahiyyətlərinizdən istifadə edərək müvafiq tədbirlər görməyinizi, eləcə də dövlət dili haqqında qanunun tələblərinə əməl edilməməsi barədə əlavə məqamlara aydınlıq gətirilməsi üçün müraciəti imzalayanlardan bir neçə nəfəri şəxsən qəbul etməyinizi xahiş edirik.

Solmaz Rüstəmova-Tohidi, AMEA akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, professor

Xəlil Yusifli, Əməkdar elm xadimi, professor

Fəxrəddin Veysəlli, filologiya elmləri doktoru, professor, AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun sabiq direktoru

Qəzənfər Kazımov, AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun baş elmi işçisi, Əməkdar elm xadimi, professor

Qara Məşədiyev, AMEA Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, professor

Aida Qasımova, Bakı Dövlət Universiteti, "Ərəb filologiyası” kafedrası, professor

Zümrüd Dadaşzadə, Bəstəkarlar İttifaqının üzvü, Əməkdar incəsənət xadimi, professor

Fazil Mustafa, millət vəkili

Buludxan Xəlilov, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, filologiya elmləri doktoru, professor

Mənsim Məmmədov, fizika-riyaziyyat elmləri namizədi, BAAU-nun professoru

Mayıl Əsgərov, filologiya elmləri doktoru, professor

Ədalət Tahirzadə, Bakı Avrasiya Universiteti, professor

Gülzar İbrahimova, siyasi elmlər doktoru, professor

Tərlan Quliyev, filologiya elmlər doktoru, Bakı Musiqi Akademiyası, professor

Seyfəddin Rzasoy, AMEA Folklor İnstitutunda şöbə müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor

Könül Bünyadzadə, AMEA-nın müxbir üzvü, Amerika Fəlsəfə Assosiasiyasının və UNESCO nəzdində Filosof Qadınlar Cəmiyyətinin üzvü, Asiya Fəlsəfə Assosiasiyasının vitse-prezidenti

Qorxmaz Quliyev, filologiya üzrə elmlər doktoru, professor

Məzahir Ertuğ Avşar, Antalya Ağdəniz Universiteti, professor, rəssam

Toğrul İsmayıl, Kahramanmaraş Şütcü İmam Üniversiteti, professor

Tahirə Allahyarova, professor.

  Rafiq Yusifoğlu, şair, ədəbiyyatşünas, professor

Kamil Bəşirov, filologiya elmləri doktoru, ADPU, professor

Xaləddin İbrahimli, professor

Esmira Fuad, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, Cənubi Azərbaycan ədəbiyyatı şöbəsini aparıcı elmi işçisi, dosent

Əkrəm Bağırov, AMEA Əlyazmalar İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Səidə Qafarova, ADU, dosent

Aygün Kərimova, Bakı Dövlət Universiteti, fəlsəfə kafedrasının dosenti, fəlsəfə üzrə fəlsəfə doktoru

Şəkər Orucova, AMEA İ.Nəsimi adına Dilçilik İnstitutu, Türk dilləri şöbəsinin aparıcı elmi işçisi, dosent

Səadət Şıxıyeva, AMEA akademik Ziya Bünyadov adına Şərqşünaslıq İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent

Elmira Məmmədova-Kekeç, AMEA Şərqşünaslıq İnstitutu, dosent

Könül Hacıyeva, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Aybəniz Rəhimova, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Afaq Yusifli, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Güldəniz Qocayeva, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutunun aparıcı elmi işçisi, dosent

Afina Məmmədli, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Mütəllim Rəhimov, fəlsəfə elmləri namizədi, dosent

Əjdər Yunusov, tarix elmləri namizədi, dosent

Seyfəddin Altaylı, dosent

Ədalət Abbasov, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Pərvanə Məmmədli, fəlsəfə doktoru, dosent, ədəbiyyatşünas

Aybəniz Kəngərli, filologiya elmləri doktoru

Natella Quliyeva, Bakı Avrasiya Universitetində dekan müavini, dosent

Salman Süleymanov filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Zəhra Allahverdiyeva, AMEA Nizami Gəncəvi adına Ədəbiyyat İnstitutu, dosent

Dilşad Veysəlova, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Alı Balayev, AMEA Tarix İnstitutu, tarix üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Kəmalə Qəhrəman, BDU, dosent

Əlövsət Allahverdiyev, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru, dosent

Elza Mollayeva, BDU, "Pedaqogika” kafedrasının dosenti

Məmmədəli Babaşlı, AMEA Şərqşqnaslıq İnstitutu Şərq-Qərb şöbəsinin müdiri, dosent

Səadət Kərimi, İsveç Umea Universitetində elmi işçi və lektor/dosent

Nuridə Novruzova, Bskı Slavyan Universitetinin dosenti

Şəhla Məcidova, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Şəlalə Mahmudova, ADPU-nun dosenti, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Ramazan Qafarlı, filologiya elmləri doktoru

Şükür Mustafa, kimya üzrə fəlsəfə doktoru, Əməkdar müəllim

Dilrüba Cəfərova, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Aygün Həsənoğlu. Yazıçı-dramaturq, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Ruslan Abdullayev, dosent, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Yeganə Hüseynova, Gəncə Dövlət Universiteti, müəllim, filologiya üzrə fəlsəfə doktoru

Hafiz Rüstəm, şair-publisist, şərqşünas

Araz Qurbanov, jurnalist

  Səhər Əhməd, şair

Qurban Yaquboğlu, yazıçı, AYB üzvü

Sevinc Nəzərli, İsveç Azərbaycan Dram Teatrının bədii rəhbəri

Sona Cabbarzadə. AMEA Əlyazmalar İnstitutunun əməkdaşı

Yeganə Məmmədova, Azərbaycan Respublikasının Vəkillər Kollegiyasının üzvü

Jalə İsmayıl, redaktor

Vasif Sadıqlı, "Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinqi Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədri

Çiçək Hüseynova, Bakı Avrasiya Universiteti, müəllim

Mirzə Ənsərli, AMEA Şərqşünaslıq İnstitutunun elmi işçisi

Aynurə Əliyeva, ADPU-da müəllim

Şəfayət Avılbəyli, Araşdırmaçı Jurnalistlər Liqasının baş katibi

Rəna Bağırova, Müdafiə Sənayesi Nazirliyi, Aerokosmik agentlikdə aparıcı elmi işçi

Zəminə Rüstəmbəyli, türkoloq

Turanə Zeynalova, Bakı Avrasiya Universitetində müəllim

Sevinc Talıbova, Bakı Avrasiya Universitetində müəllim

Əlirza Balayev, əməkdar jurnalist

Əlövsət Əmirbəyli, Xəzər universiteti, İctimai əlaqələr və media üzrə direktor

Mehriban Sərdarova, ADPU, Elmi-Tədqiqat Mərkəzinin kiçik elmi işçisi

Nəriman Əbdülrəhmanlı, yazıçı

Sülhiyyə Musaqızı, yazıçı-jurnalist

Gülyaz Əliyeva, "Filoloji Araşdırmalar və Dil Monitorinqi Mərkəzi” İctimai Birliyinin sədr müavini

Pərvanə Bayramqızı, yazıçı

Afiq Muxtaroğlu, AYB üzvü, Niderland Krallığı

Ayaz İmranoğlu, "İnamın gəlişi" qəzetinin baş redaktoru

İlqar Türkoğlu, AYB və Dünya Türk Yazarlar Birliyinin üzvü

Mahir Qafarov, rejissor

Şeyda Nəsibli, jurnalist

Xanoğlan Əhmədov, "likxeber.org” saytının baş redaktoru

Rəsul Mirhəşimli, "avropa.info” saytının baş redaktoru

Rəfael Tağızadə, şair-publisist

Gülnarə Rəfiq -  "Konservatoriya” elmi jurnalının məsul katibi, "Tərəqqi” medalı laureatı

İsmayıl Tanrıverdi, BDU-nun Erməni Araşdırmaları Mərkəzinin direktoru

Zaur Usrac, yazıçı

Nadir Qocabəyli, yazıçı

Aygün Mirzəyeva, ingilis dili müəllimi

Pərvanə Qədirova, müəllim

Həcər Paşayeva, müəllim

Cahan Quliyeva

Könül Aydın, filoloq

Məhsəti Şərif, jurnalist

Fizzə Heydərova, jurnalist

Elmira Cəfərqızı, filoloq

Vüsalə Məmmədli, müəllim

Etibar Sadiqov

Ismayıl Məmmədov, Lerik Rayon Mədəniyyət Mərkəzinin metodisti

Vəfa Ibrahimli, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Sevil Gültən, tərcüməçi

İlyas Babaşzadə, mühəndis

Aynur Bəşirova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Səbinə İmanova, müəllim

Nabat Abdullayeva, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Məleykə Əliyeva, müəllim

Xanımgül Həsənova, müəllim

Vaqif Osmanov, hidrometeoroloq

Nərmın Qasımova, müəllım

Gülçöhrə Xəlilova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Səadət İsmayılova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Mustafakamal İslamov, mühəndis

Firuz Cəfərli, iş adamı

Aida İskəndərova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi, "Tərəqqi”medalı laureatı

Esmira İsmayılova, jurnalist

Sürəyya Zeynalova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Əminə Mərdanova, təqaüddə olan həkim

Zahir Cövziyev, mühəndis

Sürəyya Allahverdiyeva, təqaüdçü

Asif Abbaslı, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Famil Cəfərli, jurnalist

Aygül Şərifova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Anar Mahmudov, tərcüməçi

Zeynəb Qurbanlı, tələbə

Zümrüd Məmmədzadə, Quba ş. H. Əliyev adına 1 saylı tam orta məktəb, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Mətanət Paşayeva, Elmi Kardiologiya İnstitutunda elmi işçi, dissertant həkim, kardioloq-reanimatoloq

Zoya Məmmədova, pensiyaçı müəllim

Sima Cəfərova, Bakı Avrasiya Universitetində kitabxana və informasiya mərkəzinin müdiri

Rafiz Kərimov, mühəndis, təqaüdçü

İsa Mehralıyev, "Kriogen” MMC-də baş mühəndis

Zakir Cəfərov, mühəndis, təqaüdçü

Məftunə Kərimova, orta məktəbdə direktor müavini

Sahirə Məmmədova, Füzuli rayon 27 nömrəli orta məktəbin direktoru

Şəfiqə Əhmədova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Sakitə Qulamova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi.

Elsevər Hüseynoğlu, materilaşünas mühəndis

Təravət Məmmədova,  Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Elxan Ağayev, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Siddiqə Rüstəmova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi.

Aynur Ələkbərova, Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi.

Həsən Əliyev, təqaüdçü müəllim

Aybəniz Zeynalova, Azərbaycan dili və ədəbiyyatı müəllimi

Gülnar Xəlilova, təqaüdçü həkim-pediatr

Rəmzi Sadıqlı, mühəndis

Haşım Əkbətov, həkim

Şakira Bədəlova,  təlim-tərbiyə üzrə direktor müavini

Leyli İsmayılova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat  müəllimi

Şəhla  Soltanova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Aytəkin Axundzadə, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Səkinə Novruzova,  Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Validə Məmmədova,  müəllim ,  kitabxanaşünas biblioqraf

Təhminə Əsgərli, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Aysel  Xanaliyeva,  Təhsil İnstitutunun aparıcı mütəxəssisi, filoloq

Firəngiz Əsgərzadə, təqaüdçü

Səhlədar Hidayətoğlu

İbrahim Babayev,  iqtisadçı-mühəndis

Əbilov Təmşiət, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Röyadə Musayeva, ibtidai sinif müəllimi

Qaraş Əkbərov, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Xatirə Məmmədova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Rəvanə Sadıqlı, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Aygün Əliyeva, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Aynur Rüstəmova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Vəfa Hətəmova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Məmməd Məhəmmədov, riyaziyyat müəllimi

Məmmədağa Nuriyev Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Ramil Tanrıverdi, tarix müəllimi

Azər Quliyev, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Mir Nazim Mirişov, politoloq

Aytac Əliyarlı, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Aysel Tahirzadə, tarix müəllimi

Şəmsiyyə İbadova, fizika müəllimi

Zümrüd Quliyeva, riyaziyyat müəllimi

Məleykə Mehdiyeva, informatika müəllimi

Ülviyyə Hüseynova, müəllimi

Vüsalə Musayeva, ingilis dili müəllimi

Gülnar Əzimova, informatika müəllimi

Gülşən Hüseynova, rus dili müəllimi

Gülgün Rzayeva, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Aygül Rüstəmova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Nuriyyə İsmayılova, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Böyükxanım Qarayeva, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Bahar Ağayeva, filoloq

Natəvan Rzayeva,  filoloq

Məlahət Mustafayeva, filoloq

Rasimə Ağamalıyeva, filoloq

Məryəm Quliyeva, ingilis dili müəllimi

Sevda Mustafayeva, filoloq

Töhfə Bilalova, kimya müəllimi

Mahirə Məmmədova, ingilis dili müəllimi

Nərminə Məmmədova, filoloq

Səadət Ələsgərova, filoloq

Firəngiz İmanova, filoloq

İradə Əmrahova, filoloq

Zinyət Ağaşirinova, filoloq

Xurşud Rüstəmova, ingilis dili müəllimi

Şamaxı Cəbiyeva, ibtidai sinif müəllimi

Əntiqə Həsənova, ingilis dili müəllimi

Aida Rzayeva, ibtidai sinif müəllimi

Tünzalə Mahmudova, filoloq

Sədaqət Salayeva, fizika müəllimi

Arzu Məcidova, riyaziyyat müəllimi

Şükufə Cəbiyeva, riyaziyyat müəllimi

Mətanət Əliyeva, tarix müəllimi

Xalidə Həsənova, əmək müəllimi

Pəri Mehrani, filoloq

Səidə Sideifzadə, filoloq

Afaq Qəmbərova, jurnalist

Səxavət Tağlar,  Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Ruslan İbayev, Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi

Könül Aydın (Mingəçevir), Azərbaycan dili və ədəbiyyat müəllimi