Belə ki, "Türk axını” layihəsinin arxivə göndərilməsi barədə davamlı şəkildə yayılan məlumatlar belə qənaətə gəlməyə əsas verir. Xüsusilə də son günlərdə Moskva və Ankaradan gələn xəbərlər Qərbin öz istəyinə çatdığı, yəni V.Putinin böyük ümidlə reallaşdırmağa çalışdığı "Türk axını” layihəsini dayandırdığı rəyini yaradır. 

Qeyd edək ki, Sənaye və energetika naziri  Natiq Əliyev iki gün öncə ABŞ-nı Azərbaycandakı səfiri Robert Sekutanı qəbul edərkən də "Cənub Qaz Dəhlizi”nin reallaşdırılması istiqamətində işlərin qrafikə uyğun aparıldığını bildirib. N.Əliyev TAP ətrafında müşahidə olunan problemlərdən də söz açaraq ABŞ-ın bu məsələdə mövqeyini yüksək qiymətləndirib: "BTC nümunəsi də təsdiqləyir ki, iri enerji layihələrinin həyata keçirilməsi üçün siyasi dəstək çox vacibdir. Cənub Qaz Dəhlizi, onun bir hissəsi olan TAP-ın reallaşması üçün də belə dəstək mühüm əhəmiyyət kəsb edir”.

"Atlas” Araşdırmalar Mərkəzinin rəhbəri Elxan Şahinoğlu "Yeni Müsavat”a bildirdi ki, "Türk axını” ilə TAP layihəsi arasında iqtisadi və siyasi rəqabət gedir: "Rusiya prezidenti Vladimir Putinin Türkiyəyə son səfərindən sonra belə bir təəssürat yarandı ki, Ankara Kremlin ”Türk axını" ideyasına "yaşıl işıq” yandırıb. Putin bu ideyanı məcburiyyətdən gündəmə gətirmişdi. Çünki Bolqarıstan hökuməti öz ərazisi üzərindən boru xəttinin tikintisini ləngidirdi, bu isə Kremlin xoşuna gəlmirdi. Ona görə də Putinin yeganə alternativi Türkiyə idi. 

İlkin mərhələdə Moskva ilə Ankara arasında danışıqlar uğurla gedirdi, hətta iş o yerə çatmışdı ki, Rusiyanın "Qazprom” şirkətinin rəhbərliyi boru xəttinin cəmi 1 ilə tikiləcəyinin anonsunu vermişdi. Ancaq Ankara üçün TAP-ın daha əhəmiyyətli layihə olduğu üzə çıxdı. Ankara Azərbaycan qazının Rusiya qazından öncə Avropaya çatdırılmasında maraqlıdır. Bu, həm Türkiyə-Azərbaycan strateji müttəfiqliyindən irəli gəlir, həm də Ankara Azərbaycan qazını Rusiya qazı ilə müqayisədə daha ucuz almağı planlaşdırır". 

Ekspertin sözlərinə görə, ancaq bu yerdə Yunanıstanın yeni hökuməti destruktiv fəaliyyətini ortaya qoydu: "Afina bütün addımlarıyla ”Türk axını"nın lehinə TAP layihəsini gecikdirmək istəyir. Çünki Yunanıstan da Rusiyanın ənənəvi tərəfdaşıdır, hər ikisi eyni slavyan köklərə malikdirlər, həm də Afina Kremldən kreditlərə ümidlidir. Buna görə də Afina Azərbaycanla Türkiyənin planlarını pozmağa çalışır. Afina Azərbaycanın başqa bir planını da pozmaq istəyir. Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti Yunanıstanın keçmiş hökuməti ilə razılaşaraq bu ölkənin DESFA qazpaylayıcı şirkətinin 60 faiz səhmlərini almışdı. Yeni hökumət isə məsələyə yenidən baxacağı və səhmlərin Yunanıstan dövlətinin nəzarəti altında qalmasıyla rəsmi Bakını şantaj edir. 

 "Birincisi, Avropa ilə alınmasa, Azərbaycan öz qazını bir müddət Türkiyəyə satacaq. İkinci tərəfdən, başqa Avropa Birliyi dövlətləri Azərbaycan qazına və boru xəttinə maraq göstərirlər. Onların məqsədi Rusiya qazından asılılığını azaltmaqdır. Bu amilin özü Avropa üçün Azərbaycan qazını daha cazibədar edir. Yunanıstanın xaricində Avropa Birliyi boru xəttinin tikilməsi məsələsində Azərbaycanın müttəfiqidir. Təsadüfi deyil ki, İtaliya TAP layihəsində pay almaq istəyir. Halbuki kəmərin tikintisi hələ danışıqlar mərhələsindədir. Beləliklə, qazın Avropaya kimin birinci çatdırması məsələsində bölgədə iki - Rusiya-Yunanıstan və Türkiyə-Azərbaycan blokları formalaşıb və məsələ enerji mövzusundan siyasi mövzuya çevrilib. Azərbaycanın öz qazını Türkiyə üzərindən Avropaya daha tez çatdırmaq təşəbbüsləri Kremli xeyli qıcıqlandırır. Buna görə də rəsmi Bakı Kremli strateji tərəfdaş adlandırsa da, Rusiya hakimiyyəti Azərbaycana siyasi müstəvidə əlavə problemlər yaradacaq”. 

Mərkəz rəhbəri deyir ki, elə Azərbaycan torpaqlarını işğal edən Ermənistana silah almaq üçün 200 milyon dollar kredit verməsi Rusiyanın Bakıya mesajı idi: "Kremlin Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllinə marağı azalacaq. Üstəlik, Moskva Bakının başını qatmaq üçün cəbhə bölgəsində bizə əlavə problemlər yarada bilər. Buna görə də siyasi müstəvidə rəsmi Bakının Türkiyə, ABŞ və Avropa Birliyi ilə strateji əlaqələrini gücləndirməsinə ehtiyacı var. Çünki Rusiyadan Azərbaycana birbaşa və ya Ermənistanın əli ilə təxribat artarsa, ölkəmizin Vaşinqton, Ankara və Brüssellə təmaslarını yoğunlaşdırmasına ehtiyacı yaranacaq. Təsadüfi deyil ki, Azərbaycanın energetika naziri Natiq Əliyev bugünlərdə ABŞ-ın Azərbaycandakı səfiri Tomas Sekuta ilə görüşdə deyib, necə ki, vaxtilə Vaşinqton Bakı-Tiflis-Ceyhan layihəsinə siyasi dəstək vermişdi, rəsmi Bakının eləcə də TAP layihəsində Vaşinqtonun siyasi dəstəyinə ehtiyac var. Bunu nəzərə alaraq Bakının 3 mərkəz - Vaşinqton, Brüssel və Ankara ilə əlaqələrindəki süni problemləri həll etməsi lazımdır”. 

E.Şahinoğlu xatırlatdı ki, Azərbaycan hakimiyyəti bu gün Qərbdən yalnız bir məsələyə görə təzyiq altındadır: "Vaşinqton və Brüssel bir neçə nəfərin məhbəsdən azad edilməsini və ya ev həbsinə buraxılmasını istəyir. Məncə, bu məsələni həll etməyin zamanı yetişib. Təxminən həbsdə olan 20 nəfərə görə Azərbaycan güclü təzyiq altındadır. Qərb üçün siyasi məhbus mövzusu Dağlıq Qarabağ mövzusundan öndə gəlir ki, bu bizim milli və təhlükəsizlik maraqlarımıza ziddir. Həmin insanların sərbəst buraxılması Azərbaycan iqtidarı üçün təhlükəli deyil. 

Əksinə, rəsmi Bakı amnistiya ilə rahat nəfəs almaq imkanı qazanar və Rusiyanın təzyiqləri qarşısında Qərbin dəstəyinin artırılmasına nail olar. Türkiyə ilə də həll olunası məsələlər var ki, bunlar da Ankaranı narahat edir. Birincisi, Türkiyə vətəndaşlarına tətbiq etdiyimiz vizanı ortadan qaldırmalıyıq, ikincisi, türkiyəli iş adamlarına gömrükdə tətbiq olunan qadağalar ləğv olunmalıdır, üçüncüsü, necə ki, Dövlət Neft Şirkəti Türkiyənin kimya sənayesində böyük paya sahib olub, eləcə də qardaş ölkənin iri kapitalına qapılarımızı açmalıyıq. Bütün bu addımlar atılmadan Rusiyanın artan təzyiqi qarşısında Qərbdən və Türkiyədən arzu etdiyimiz dəstək istənilən səviyyədə olmaya da bilər”.