Qarabağ-Avropa xətti və böyük qələbənin ilk işartıları - TƏHLİL
Bayram
tətilinin sərinlətməyə çalışdığı ortam, yeni həftənin ilk günü ilə
birdən-birə gərilməyə başladı. Yola saldığımız ayın əsas mövzusu olan
Azərbaycan-Avropa siyasi-diplomatik qarşıdurması ayın son günlərində
Azərbaycan-Ermənistan sərhədində və işğal olunmuş ərazilərdəki təmas
xəttində ağır döyüşlər və hər iki tərəfdən verilən itkilər əsas gündəm
xəbərinə çevrildi.
Cəbhədə zaman-zaman baş verən mövqe döyüşləri, erməni qoşunlarının
atəşkəsi pozması vərdiş edilən hallardan olsa da, bu dəfə artıq ağır
silahların, raket-artilleriya qoşunlarının və minaatanların da iştirakı
ilə cəbhə bölgəsində ağır döyüşlər baş verdi. Atəşkəsi pozan düşmənə
layiqincə cavab verən silahlı qüvvələrimiz keçən gün 7 erməni əsgərini
məhv etdi və ondan çox erməni işğalçısını da yaraladı. Ermənistanda
ciddi təşvişə səbəb olan ordumuzun bu cavab zərbəsi işğalçı dövlətin
rəhbərləyini belə qorxuya saldı. Döyüş xəttindəki silahlı
qruplaşmalarının psixoloji və mənəvi cəhətdən deqradasiyaya uğradığını
görən Ermənistan rəhbərliyi, adət üzrə Rusiyanın qapısını çaldı. Son
zamanlar Azərbaycanla hərtərəfli əlaqələr quran Rusiya baş verənlərə
münasibətdə soyuqqanlılığını qorudu və KTMT-nin xətti ilə İrəvana
"xoruzlanmaq üçn əsas verən" heç bir bəyanat vermədi. Təcavüzkar
siyasətinin yavaş-yavaş iflasa uğradığını və sındığını görən cinayətkar
erməni hökuməti növbəti dəfə Rusiyanı şantaj etmək qərarına gəldi.
Döyüş xəttindəki itkilər və silahlı birləşmələri arasında təşviş və
qorxudan fərarilik halları artan Ermənistan rəhbərləri, gec də olsa,
yenidən Risiya ilə müharibə vəziyyətində olan Qərbin qapısını döymək
qərarına gəldi. Rusiyanın diqqətini yenidən üzərinə çəkmək və Moskvaya
"tarixi qəyyumluq borcunu" xatırlatmaq istəyən Sarkisyan, tələsik ABŞ-ın
yolunu tutdu. Erməni diasporunun böyük əziyyətlə əldə etdiyi dəvət
çərçivəsində erməni separatçısı Sarkisyanın aşağı vəzifəli Ağ ev
məmurları ilə qısa görüşlər keçirəcəyi gözlənilir. Rusiyanın bu addımdan
qorxacağını zənn edən erməni hökuməti, əslində Moskvanın bu hərəkətdən
hiddətlənəcəyini ağlına belə gətirə bilməzdi. Azərbaycan-Ermənistan
qoşunlarının təmas xəttində baş verən atışmalara kifayət qədər laqeyd
yanaşan Rusiya mediası bu dəfə rəsmi agentlikləri vasitəsi ilə yadığı
xəbərlərdə sırf Azərbaycanın rəsmi mövqeyini işıqlandırdılar. Rosbalt,
İtar-Tass və digər KİV-lərin erməni ordusunun döyüş xəttində verdiyi
itkiləri Azərbaycan Müdafiə Nazirliyinin rəsmi məlumatına istinadən
manşetdən verməsi ikiüzlü və riyakar ermənilərə Moskvanın verdiyi xırda
bir mesaj idi.
Döyüş bölgəsində Azərbaycan ordusundan yediyi ağır zərbələrdən
sonra artıq gücsüzlüyünü və işğal etdiyi Azərbaycan torpaqlarını
biabırçı məğlubiyyət nəticəsində tezliklə geri qaytarmaq məcburiyyətində
qalacağını dərk edən Ermənistan hakimiyyəti Azərbaycanla Avropanın
siyasi strukturları arasındakı müvəqqəti anlaşılmazlıqdan istifadə
edərək, Qarabağ məsələsində Avropa İttifaqı ölkələrini revanş götürmüş
rəsmi Bakıya təzyiq etməyə sövq etmək üçün uğursuz qeyri-peşəkər
həmlələrə başladı. Azərbaycan rəhbərliyinin və ictimaiyyətinin
xarici təzyiqlərə qarşı yumruq kimi birləşməsi Avropanın tərəqqipərvər
qüvvələrini bir qədər ayıltdı və Avropa ölkəmizə qarşı tutduğu mövqeyini
yumşaltmaq məcburiyyəti qarşısında qaldı.
Əvvəlcə
Azərbaycanda keçiriləcək parlament seçkilərinə müşahidəçi qrupu
göndərməkdən imtina edən Avropa, daha sonra bu qərarından vaz keçərək
seçkiləri izləmək üçün müşahidəçilərin göndəriləcəyini elan etdi. Azərbaycanın
sərt mövqeyindən sonra ölkəmizə təzyiqlər yolu ilə heç bir diktəni
qəbul etdirə bilməyəcəklərini, özlərinin enerji təhlükəsizliklərini
təhdid altında qoyduqlarını bir daha dərk edərək, ritorikalarını və
verdikləri bəyanatlarının tonunu aşağı salmaq məcburiyyətində qaldılar.
Avropa Rusiya ilə gərginləşən münasibətləri fonunda və qışın qapıya
dirəndiyini anlayaraq, həm də ölkəmizdə öz "çaldıqlarına" oynamaq üçün
satqın qüvvə tapa bilmədiklərinə görə, dövlətimizin sərt mövqeyi və
müstəqil siyasəti ilə razılaşmağa məcbur oldular.
P.S. Baş verən son prossesləri təhlil edərkən iki nüansa xüsusi diqqət yetirmək lazımdır. Birinci nüans ondan ibarətdir ki, Azərbaycan son illər apardığı hərbi islahatların nəticəsi kimi, faktiki
olaraq regionun ən güclü dövləti halına gəlib və döyüş bölgəsindəki
vəziyyət bunun bariz nümunəsidir. İkinci nüans isə nəhəng Rusiyanın iqtisadiyyatını sanksiyalarla çətin duruma salan
Avropanın geosiyasi müstəvidə Azərbaycana qarşı başladığı həmlələrə son
vermık məcburiyyətində qalmasıdır. Bu, ölkəmizin son 10 il ərzində nə
qədər gücləndiyini, əhəmiyyətinin nə qədər artdığını və regionumuzda
gedən geosiyasi və geoiqtisadi prosseslərdə əsas oyunçu dövlətlərdən
birinə çevrildiyini göstərir.
Bakuinfo.Az